دكتر مجتبی بشردوست:
تفكر انتقادی در جامعهای رشد میكند كه بسترهای لازم فراهم باشد
منتقد ادبیات گفت: نقد، مولود تفكر انتقادی است. اگر در جامعهای تفكر انتقادی نباشد، نقد نیز وجود نخواهد داشت. تفكر انتقادی در جامعهای رشد میكند كه بسترهای لازم برای نقد فراهم آید. در جامعهی استبدادی نه تنها نقد رشد نمیكند، بلكه آسیبی جدی به آن وارد میشود.
به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقهی زنجان، دكتر مجتبی بشردوست اظهار داشت: در ادبیات و نقد ادبی همیشه مسألهی نسبیت مطرح است و علت آن هم این است كه جهان همواره در حال تغییر و تحول است.
وی كه در چهل و سومین جلسهی گروه ادبیات عصركتاب ادارهیکل امور کتابخانههای عمومی استان زنجان در خصوص "آسیبشناسی نقد ادبی در ایران" در تالار اجتماعات كتابخانهی عمومی سهروردی سخن میگفت، افزود: نقد تقریب و تبدیل حس به معیار است. گام اول در نقد، تأثیری است كه در خواننده ایجاد میشود و تا زمانی كه این حس زیباشناختی به وجود نیاید قدمهای بعدی برداشته نمیشود.
بشردوست تصریح كرد: تأثیر از یك مطالعه موجب ادراك بیشتر از متن و در نتیجه احساس لذت بیشتر از آن میشود كه متأسفانه در ایران این دو مقوله همزمان اتفاق نمیافتد.
استاد دانشگاه زنجان یادآور شد: نقد ادبی به دو قسمت داخلی و خارجی تقسیم میشود كه در نقد ادبی داخلی به متن پرداخته شده و در نقد خارجی به مؤلفهها و عوامل روانشناختی، جامعهشناختی و تاریخی توجه بیشتری میشود.
وی گفت: در ایران نقد روانشناختی دچار بیشترین بحران گردیده و متن به مؤلفههای روانشناختی، جامعهشناختی و تاریخی تقلیل داده شده است كه این امر فاجعه محسوب میشود.
بشردوست با اشاره به اینکه چند معیاری در نقد ادبی موجب تشتت میشود، ادامه داد: یكی دیگر از مشكلات نقد در ایران، توجه نویسندگان به چند معیار در نوشتن كتاب است و زمانی این مشكلات بیشتر میگردد كه جامعهشناس، روانشناس یا مورخی به نقد موضوعی بپردازد كه ادبیات را به طور كامل نمیشناسد.
وی تصریح كرد: متأسفانه در دانشگاههای ایران به نقد بلاغی توجه بیشتری میگردد و این امر موجب صدمات جبرانناپذیری بر پیكرهی نقد ادبی میشود.
این منتقد ادبی ابراز داشت: تحمیل آراء و گرایشهای نویسندگان بر متن و عدم توجه به كلیت آن از دیگر آسیبهای جدی در نقد است.
گفتنی است در پایان حاضران به طرح پرسشهایی پیرامون وضعیت کتابهای نقد و منتقدان ادبی ایران و جهان پرداختند.